Bloggers, Marianne Versaevel

Operatie geslaagd, foutje bedankt!

Vandaag is de kleine man geopereerd. Operatie geslaagd, maar oef, wat heeft hij het zwaar. Saturatie is wisselend, bloeddruk wisselt en zijn ademhaling gaat wat moeizaam. De drie drains die hij na de operatie heeft gekregen voeren vocht af, maar vermoed wordt dat er toch in de longen iets speelt. De artsen verwachten dat de drains de nodige verlichting kunnen brengen, maar als hij tegen de avond steeds benauwder wordt, blijkt dit niet de oplossing te zijn. Door middel van een thoraxfoto zien ze dat hij een klaplong heeft. Dit wordt opgelost door nog een drain.

Als we de volgende dag bij onze kleine man aankomen, ligt hij er rustig bij. En krijgen we groot nieuws: we mogen naar de verpleegafdeling! Wat een snelheid, die hadden we niet zien aankomen. Maar voordat we daarheen gaan, moet eerst één van de drains verwijderd worden. Na een dergelijke open hart operatie komen patiënten namelijk standaard terug met drie drains: één vanuit het hart en twee vanuit de longen. Die vanuit de longen zitten er preventief om vochtophoping te voorkomen. En die vanuit het hart voert wondvocht af en kan altijd snel na de operatie verwijderd worden. De drains in de longen moeten nog even blijven zitten omdat afgewacht moet worden of er geen vocht op gaat hopen in de longen. Die vanuit het hart kan verwijderd worden voordat hij naar de verpleegafdeling gaat. De extra drain die geplaatst was voor de klaplong mocht er ook uit. Nou, weer wat geleerd.

Na het verwijderen van de drains is de kleine man hangerig. Zijn saturaties dalen. Hij is niet in zijn hum. Op de afdeling kaarten we dit aan. Besloten wordt om een nieuwe thoraxfoto te maken. Zou hij een nieuwe klaplong hebben?

Na de foto komt één van de anesthesisten bij ons langs. Het is dokter B. De kinderen mogen hem met zijn voornaam aanspreken. Hij komt uitleggen wat er speelt. Hij geeft aan dat hij een fout heeft gemaakt. Kleine man heeft nu gelukkig geen klaplong. Maar dokter B heeft bij het verwijderen van de drains een vergissing begaan. Hij heeft namelijk de verkeerde drain verwijderd. De drain vanuit het hart had verwijderd moeten worden, maar hij heeft per ongeluk de drain vanuit de rechterlong verwijderd. Dit heeft te maken met de operatietechniek die per chirurg verschillend is. De één legt de drains recht toe recht aan aan, de ander legt ze kruislings. Ergens is niet goed opgelet en daardoor is de verkeerde drain verwijderd. De linkerlong heeft nog een drain, de rechterlong niet meer. Dat zou geen gevolgen hoeven hebben, maar er moet extra opgelet worden of er zich geen vocht ophoopt in die rechterlong.


We balen enorm natuurlijk. We beseffen dat fouten maken kan gebeuren. Iedereen maakt fouten en we zijn blij dat het geen fatale fout is. We zijn ook blij dat dokter B zelf komt vertellen dat hij iets verkeerd gedaan heeft, dat hij zijn excuses aanbiedt en dat hij het oprecht vervelend lijkt te vinden. Hij geeft ook aan dat mocht kleine man terug moeten naar de ok om de drain terug te laten plaatsen, hij hier echt enorm van zou balen. In dat geval komt hij nog een keer langs. Tenminste, dat denken we te horen. Of misschien willen we dat horen.

Kleine man wordt goed in de gaten gehouden. Helaas blijft zijn saturatie dippen. Het lukt niet om de zuurstof af te bouwen. En dat is niet de bedoeling. We krijgen nog een echo, nog een thoraxfoto, nog meer onderzoeken. En na een week komt het oordeel: er zit toch teveel vocht in de rechterlong. De drain moet terug. En dat gebeurt op de ok.

Ineens moeten we hem nuchter houden. Het is geen spoed, maar wel extra op het programma, dus we zijn pas aan de beurt als het dagprogramma volledig klaar is. En niemand die vooraf weet wanneer dat is natuurlijk. Operaties hebben geen eindtijden. Dat zou wat zijn, dat de chirurg zou zeggen: “Nou meneer de Vries, het is 5 uur, ik naai u even snel dicht en morgen gaan we verder.” Dus ja, afwachten dan maar.

In de gegevens hebben we zien staan dat dokter B, de anesthesist die de fout gemaakt had, ook op de planning staat om erbij te zijn. Ergens vinden we dat wel fijn. Hij had namelijk aangegeven dat hij het heel naar vond en er bij betrokken wilde blijven. Doordat hij bij de terugplaatsing aanwezig zal zijn, kan hij die betrokkenheid meteen aan ons laten zien. Schatten wij in. Want dit is wat we blijkbaar nodig hebben.

Eindelijk is het tijd om naar de ok te gaan. We geven de anesthesist een hand: het is niet dokter B. En ergens valt het ons tegen. Hij stond op de lijst, maar is er dus niet. We zijn niet boos op dokter B, integendeel. Maar een deel in ons had het toch wel “fijn” gevonden als hij zou zien dat zijn fout gevolgen had. Geen fatale gelukkig, maar wel vervelende gevolgen.

Het wordt uiteindelijk een opname van 7 weken. Waarin drainproblemen de hoofdmoot zijn. De drain die terug moet, blijkt niet het enige euvel. Gedurende die weken blijkt dat er drains toch niet goed geplaatst zijn, dat er drains verstopt zijn, dat drains die verwijderd konden worden toch nog een keer terug moesten. Het is een DRAINDRAMA in 10 bedrijven.

Probeer in zo’n situatie maar een rust weldenkend mens te blijven. Dat is best ingewikkeld. En voor ons gevoel ligt een deel van het probleem toch in die eerste drain die verkeerd verwijderd is. Dat was de start van alles. En hoe langer je dat soort dingen laat malen, hoe meer het een eigen leven gaat leiden. En hoe meer het gaat lijken alsof dat de oorzaak van alles was. En dat is natuurlijk ook niet zo.

Voordat het drainprobleem ècht een eigen leven gaat leiden, vragen we een gesprek aan met dokter B. Want, of dat nou terecht of niet, ergens voelen we ons teleurgesteld. Hebben we het gevoel dat hij een fout kan maken en vrolijk verder kan gaan en wij hier frustrerend en machteloos moeten toekijken hoe die drains allemaal stomme dingen doen. We willen hem niet aanvallen, maar we willen eigenlijk gewoon een stukje erkenning. Erkenning dat het zwaar is.

We weten dat dokter B weet dat terugplaatsing nodig was. We hebben zijn naam op het formulier zien staan. Hij heeft zoons naam dus ook zien staan. Wat we nodig hebben is niet alleen een dokter die zegt dat hij ervan baalt en hoopt dat zijn fout geen gevolgen heeft. Wat wij op dat moment nodig hebben is een dokter die ervan baalt, die ziet dat zijn fout toch gevolgen heeft èn die dan op ons toestapt en zegt: “Potverdorie, wat is dat k met p dat hij nu terug moet naar de ok omdat die drain foutief verwijderd is door mij. Wat baal ik ervan dat hij terug moet!”

Niet om de dokter door het stof te laten gaan. We weten ook wel dat deze woorden niet helpen om de situatie te veranderen. De fout wordt er niet mee goed gemaakt. De gang naar de ok moet toch worden gemaakt. Maar ze helpen wel in het stukje naar de patiënt of zijn naasten in het omgaan met een fout. Niet alleen zéggen dat je betrokken bent, maar dit ook laten zien.

Dokter B hoort ons aan en we hebben een prettig gesprek. Gelukkig, want ik vind het vreselijk als ik mensen misschien het gevoel geef dat ze iets “verkeerd” hebben gedaan. Iemand feedback geven vind ik hartstikke moeilijk. Maar het voelt goed dat we dit gesprek gehad hebben. De lucht is geklaard. We hangen niet alles meer op aan die ene foutief verwijderde drain.

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Zonder dit gesprek was mijn vertrouwen gedaald. Nu heb ik weer meer vertrouwen in de dokters.

Fouten maken moet je natuurlijk zoveel mogelijk voorkomen, zeker in een ziekenhuis. Maar fouten maken is menselijk en kan gebeuren. Hoe je daarna omgaat met die fout, dat vind ik nog veel belangrijker. In welke functie dan ook. Als arts, als verpleegkundige of als secretaresse.

Niet wegmoffelen onder een tapijt en iets of iemand anders de schuld geven. Maar eerlijk zijn en in gesprek blijven.

In een kinderziekenhuis geven mensen hun kostbaarste bezit in vertrouwen met je mee. Beschaam dat vertrouwen niet. Beloven dat je geen fout maakt is onmogelijk. Beloven dat je over gemaakte fouten in gesprek gaat kan wel. En dat is niet altijd makkelijk, zeker niet als er hevige emoties bij patiënten of ouders komen kijken. Maar het is wel de belangrijkste stap om mensen de gelegenheid te geven de fout te accepteren.

Met dank aan dokter B die zijn fout durfde te erkennen en daarna openstond voor een gesprek.



Tagged , , , , , , , , , , , , , ,

About Marielle

Ik werk nu alweer 2.5 jaar bij Relaxed Opvoeden. Een super leuk en jong bedrijf die volledig in de groei zit naar zoveel meer en met fantastische leuke mensen samenwerkt. Ik werk voornamelijk op kantoor, werk de mailboxen bij, mail mensen aan , schrijf blogs, regel interviews en werk online op de website en Facebookpagina.
View all posts by Marielle →

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *