Bloggers, Jacqueline Schepers

Het Imposter syndrome onder hoogbegaafde vrouwen

Het Imposter syndrome onder hoogbegaafde vrouwen

Het Imposter-Syndrome

De term ‘Imposter-Syndrome’ of ‘Oplichters- / Bedriegerssyndroom’ in het Nederlands klinkt alsof het een ziekte betreft die met oplichters te maken heeft. Tot op zekere hoogte is het dat ook wel, alleen is het geen echte ziekte of stoornis (volgens de DSM-V) en de mensen die het betreft zijn over het algemeen geen fraudeurs of oplichters – uitzonderingen daargelaten natuurlijk. Het is een verschijnsel wat zich veelal voor zou doen onder hoogbegaafde/hoogintelligente vrouwen, al zijn er ook studies die dat tegenspreken. Degene die eronder lijden zijn ervan overtuigd dat er een moment zal komen dat de omgeving door zal hebben dat ze eigenlijk helemaal niets kunnen, dat alle succes die ze hebben behaald berust op puur geluk en dat ze dus ‘oplichters’ zijn.  In plaats van succesvol, voelen ze zich angstig en onzeker en zijn ze in feite hun eigen ergste vijand in de weg gezeten door hun eigen perfectionisme.

De Amerikaanse psychologen Pauline Clance en Suzanne Imes beschreven het in 1978 voor het eerst en ondertussen zijn er al vele andere studies naar gedaan en ook boeken over geschreven.

Het Imposter syndrome onder hoogbegaafde vrouwenIk kwam per toeval een keer een artikel hierover tegen op een Facebook-pagina gericht op hoogbegaafdheid. Wat een feest van herkenning! Eindelijk begreep ik waarom ik me maar niet hoogbegaafd voel, terwijl er toch wel degelijk een papiertje ligt die die hoogbegaafdheid onderschrijft. De artikelen die ik over hoogbegaafdheid lees, creëren bij mij een beeld van mensen die door de maatschappij weggeschoven worden, maar eigenlijk juist degenen zijn die straks de wereldproblemen zouden kunnen gaan oplossen, omdat ze zo goed in staat zijn om out-of-the-box te denken. Als leerkracht, remedial teacher, specialist begaafdheid en vooral ook moeder, wil ik dat zeker geloven. Maar ik als persoon, als individu, zie mijzelf, hoe graag ik het zelf misschien ook zou willen, nu niet direct als een wereldverbeteraar. Ik weet nog goed dat mijn vader – altijd al iemand geweest die vond dat geen ambitie te hoog gegrepen is en dat je het maximale van je kunnen en je talenten moet benutten en dus ook de hoogst mogelijke opleiding moet genieten om mee te tellen in de maatschappij – tegen mij zei dat ik, als ik dan toch het onderwijs in ging, maar moest proberen om het tot Minister van Onderwijs te schoppen. Tja…. De meest ondankbare ministerpost als je het mij vraagt, maar goed. Ik weet nog dat ik toen reageerde met ‘ik word eerder klokkenluider, als minister’. Ik kan namelijk totaal niet tegen politiek gekonkel en gelobby. Bij mij is het rechtvaardigheidsgevoel, een van de kenmerken van hoogbegaafde mensen, heel sterk aanwezig.

 

Een van mijn sterk aanwezige eigenschappen als hoogsensitief persoon, is mijn intuïtie. Ook al werd het nooit zo uitgesproken, ik voelde altijd dat mijn broers, welke in tegenstelling tot mij beiden een universitaire opleiding hebben genoten, net iets meer gewaardeerd werden als ik. Ik deed er dus alles aan om me te kunnen evenaren met hun. Ik had dan geen universiteit gedaan, maar ik wilde wel elke mogelijkheid die ik aangereikt kreeg om verder te studeren aangrijpen. Dat leidde dus tot mijn twee Master-SENs. En ook al ben ik nu Master, het zijn HBO-Masters. Ik voelde me daardoor nog steeds ‘ongeschikt’ (terugdenkend aan die reclame van enkele jaren geleden). Het werd op de werkvloer versterkt door collega’s die maar bleven benadrukken dat ik ‘maar’ een 2e graads docent was; dat ik geen universitaire opleiding had genoten. De hypocrisie, want aan leerlingen werd verkondigd dat het niet uitmaakt welke opleiding je doet, als het maar bij je past. Maar, ondertussen… Ook als specialist begaafdheid tel je pas mee, als je ingeschreven staat bij een van de beroepsverenigingen. Om lid te mogen worden, dien je óf een onderzoek te hebben gedaan tijdens je opleiding, óf je moet twee jaar onder toezicht van een erkend lid bewijzen dat je een lidmaatschap waardig bent. Reden genoeg om dan maar niet lid te worden, maar dat maakt de kansen op de arbeidsmarkt alleen maar lastiger als je je daar graag tussen wil mengen. Dat Imposter Syndrome wordt zo wel gevoed, door de maatschappij. Leuzen als ‘Geloven in jezelf en je eigen talenten’, ‘do not mistake education for intelligence’… enz komen dan hypocriet over, want de maatschappij laat op alle fronten merken dat opleiding en papiertjes wel degelijk van belang zijn.

De hoogste tijd, in het belang van onze kinderen, om het systeem maar eens radicaal om te gaan gooien. Ik geef mijn kinderen in elk geval mee dat het me geen bal interesseert welk papiertje ze hebben, als ze maar gelukkig zijn met wat ze doen. Gisteren zei iemand tegen mij dat we misschien de klanten de sollicitatiegesprekken moeten laten voeren bij de aanbieders, of het nu voor zorg, onderwijs of iets anders is. De klanten bepalen wel aan welke eisen iemand moet voldoen en of ze geschikt zijn of niet, niet de overkoepelende organisaties en beroepsverenigingen. Er moet  meer gevoel bij komen. Dan kunnen alle mensen die lijden onder ‘Imposter Syndrome’ ook de ruimte krijgen om zichzelf te leren waarderen.

Groetjes Jacqueline Schepers

Wil je mijn andere blogs lezen en mij volgen op Relaxed opvoeden super leuk! Druk hier

Tagged , , , , , ,

About Marielle

Ik werk nu alweer 2.5 jaar bij Relaxed Opvoeden. Een super leuk en jong bedrijf die volledig in de groei zit naar zoveel meer en met fantastische leuke mensen samenwerkt. Ik werk voornamelijk op kantoor, werk de mailboxen bij, mail mensen aan , schrijf blogs, regel interviews en werk online op de website en Facebookpagina.
View all posts by Marielle →

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *